Những giai thoại dân gian ít người biết ở đảo ngọc Phú Quốc

Ngày nay, Phú Quốc được biết đến như thiên đường nghỉ dưỡng nổi tiếng của Việt Nam. Nhưng phía sau biển xanh, resort và những bãi cát đẹp ấy, đảo ngọc còn lưu giữ rất nhiều giai thoại dân gian đã tồn tại suốt hàng trăm năm.

Điều thú vị là phần lớn những câu chuyện này không xuất hiện trong sách lịch sử chính thống. Chúng được truyền miệng từ đời này sang đời khác bởi ngư dân, cư dân làng chài và những người sống lâu năm trên đảo.

Có chuyện mang màu sắc huyền bí. Có chuyện gắn với quá trình khai phá phương Nam. Cũng có những truyền thuyết phản ánh niềm tin của người dân trước biển cả đầy sóng gió. Và chính những điều đó khiến Phú Quốc không chỉ đẹp, mà còn rất có “hồn”.

Giếng Tiên – nơi tương truyền vua Gia Long tìm thấy nước ngọt giữa biển khơi

Nhắc đến những giai thoại nổi tiếng nhất ở Phú Quốc, nhiều người địa phương sẽ nghĩ ngay đến Giếng Tiên ở khu vực An Thới. Ngày nay, Giếng Tiên chỉ là một mạch nước nhỏ nằm giữa khe đá ven biển. Nhưng điều khiến nơi này trở nên đặc biệt là dòng nước ngọt quanh năm không cạn dù nằm sát biển.

Theo truyền thuyết dân gian, vào thời Nguyễn Ánh bị quân Tây Sơn truy đuổi. Đoàn quân đã chạy ra Phú Quốc lánh nạn. Khi cập bến An Thới, lương thực và nước ngọt gần như cạn kiệt, lòng quân bắt đầu dao động.

Trong lúc tuyệt vọng, Nguyễn Ánh đã cắm mũi kiếm xuống đá và khấn rằng: “nếu trời cho ông làm vua, xin hãy ban nước ngọt cho đoàn quân”.

Tương truyền ngay sau đó, nước ngọt bắt đầu trào lên từ khe đá. Đồng thời ngoài biển cũng xuất hiện đàn cá cơm lớn giúp đoàn quân có lương thực vượt qua giai đoạn khó khăn. Người dân trên đảo sau này gọi nơi ấy là Giếng Tiên. Hay còn có tên khác là: Giếng Ngự hay Giếng Gia Long

Cho đến nay, nhiều người địa phương vẫn tin nước ở Giếng Tiên mang lại may mắn và sức khỏe.

Mũi Ông Đội – câu chuyện về vị tướng đã hy sinh để cứu vua

Gần khu vực Giếng Tiên còn có địa danh Mũi Ông Đội. Một nơi gắn với truyền thuyết khá ít người biết. Theo dân gian kể lại, trong lúc đoàn thuyền của Nguyễn Ánh tháo chạy giữa biển động. Có một vị tướng hộ giá đã nhảy xuống biển để nhổ neo giúp thuyền thoát khỏi nguy hiểm.

Sau đó ông bị sóng cuốn mất tích. Người dân trên đảo gọi nơi này là Mũi Ông Đội để tưởng nhớ vị tướng trung thành ấy. Dù khó xác minh hoàn toàn về mặt lịch sử. Nhưng những câu chuyện như vậy vẫn được người dân địa phương truyền lại suốt nhiều thế hệ.

Dinh Cậu – ngôi miếu của ngư dân giữa sóng dữ

Nếu từng đến Dương Đông, chắc hẳn nhiều người đã ghé Dinh Cậu để ngắm hoàng hôn. Nhưng ít ai biết rằng nơi này gắn với rất nhiều truyền thuyết lâu đời của ngư dân đảo. Tương truyền vào khoảng thế kỷ XVII. Khi cư dân đầu tiên đến sinh sống trên đảo. Nhiều ngư dân ra khơi gặp sóng lớn và mãi mãi không trở về.

Trong một cơn bão dữ, một mỏm đá lớn ngoài biển đã giúp nhiều thuyền cá tìm được đường vào bờ an toàn. Người dân tin rằng nơi ấy có thần linh che chở nên lập miếu thờ trên ghềnh đá để cầu bình an cho những chuyến ra khơi.

Theo thời gian, ngôi miếu ấy được gọi là Dinh Cậu. Điều thú vị là đến nay, rất nhiều ngư dân trước khi ra biển vẫn ghé Dinh Cậu để:

• thắp nhang
• cầu bình an
• cầu biển lặng
• cầu ghe đầy cá

Đối với cư dân biển đảo, Dinh Cậu không chỉ là điểm du lịch. Mà còn là một phần tín ngưỡng đã tồn tại hàng trăm năm.

Bà Kim Giao – người phụ nữ được xem là khai phá Phú Quốc

Trong các giai thoại dân gian ở Phú Quốc, câu chuyện về Bà Kim Giao khá đặc biệt. Vì nhân vật này vừa mang màu sắc lịch sử vừa mang yếu tố huyền thoại.

Theo truyền thuyết, bà thuộc dòng dõi quý tộc Chân Lạp và chạy sang Phú Quốc do biến động chính trị. Khi đến đảo, bà đã khai khẩn đất hoang, lập dinh trại, nuôi trâu và tổ chức canh tác…

Người dân địa phương cho rằng nhiều cánh đồng xưa ở Bắc Đảo hiện nay từng gắn với quá trình khai phá của bà. Một số địa danh như:

• Đồng Bà
• Búng Dinh Bà

được cho là còn lưu lại dấu tích của câu chuyện ấy. Ngày nay trên đảo vẫn còn Dinh Bà để người dân thờ phụng và tưởng nhớ công lao khai phá vùng đất này.

Ông Đạo Đụng – “ông tiên” trên núi Hàm Ninh

Đây là một giai thoại khá ít khách du lịch biết đến nhưng lại rất nổi tiếng với người dân lâu năm ở đảo. Theo truyền thuyết dân gian, ngày xưa trên núi Hàm Ninh có một ông lão sống trong hang đá. Ông hiền lành, râu tóc bạc phơ, sống ẩn cư giữa núi rừng và rất ít khi xuống núi.

Người dân gọi ông là Ông Đạo Đụng. Ông thường trồng chuối và để miễn phí bên đường cho khách đi rừng ăn khi đói. Người dân tin rằng ông là người tu hành đắc đạo, hiểu cây thuốc và giúp chữa bệnh cho nhiều người trên đảo.

Cho đến nay, câu chuyện về Ông Đạo Đụng vẫn được nhiều người lớn tuổi ở Phú Quốc kể lại như một phần ký ức của đảo ngọc xưa.

Chó Phú Quốc và những câu chuyện về “khuyển vương”

Không chỉ có truyền thuyết về con người, Phú Quốc còn nổi tiếng với những câu chuyện dân gian xoay quanh giống chó xoáy đặc hữu của đảo.

Từ xưa, người dân đã gọi chó Phú Quốc là:

• “khuyển vương”
• hoặc “sói lửa”

vì khả năng săn mồi cực giỏi và sự thông minh khác thường. Nhiều thợ săn trên đảo kể rằng chó Phú Quốc có thể tự đi săn trong rừng, bơi biển rất giỏi vaf nhận biết đường về nhà dù đi rất xa.

Có những câu chuyện dân gian còn kể rằng chó Phú Quốc từng cứu chủ giữa rừng. Hoặc phát hiện thú dữ trước khi con người nhận ra nguy hiểm. Dù mang màu sắc truyền miệng, những câu chuyện ấy góp phần khiến giống chó xoáy Phú Quốc trở thành một phần rất đặc biệt trong văn hóa đảo ngọc.

Những giai thoại tạo nên “linh hồn” của đảo ngọc

Điều thú vị là phần lớn giai thoại ở Phú Quốc đều gắn với:

• biển cả
• tín ngưỡng ngư dân
• quá trình khai phá đảo
• và hành trình sinh tồn của cư dân đầu tiên

Có thể nhiều câu chuyện không hoàn toàn chính xác về mặt lịch sử. Nhưng chúng phản ánh rất rõ cách người xưa nhìn về thiên nhiên, biển đảo và niềm tin tâm linh giữa cuộc sống đầy sóng gió nơi đầu sóng ngọn gió.

Và có lẽ chính những câu chuyện ấy đã tạo nên “linh hồn” rất riêng cho Phú Quốc hôm nay. Không chỉ là một hòn đảo du lịch đẹp, Phú Quốc còn là nơi lưu giữ rất nhiều ký ức dân gian của vùng biển Tây Nam suốt hàng trăm năm qua.